Μνημονικοί τόποι Αντίστασης στη Νίκαια

23.09.2014 | ZASKAR

Η ανακοίνωση στα “Σεμινάρια της Ερμούπολης” της Νικαιώτισσας Μεταπτυχιακής Φοιτήτριας του τμ. Πολιτικής Επιστήμης & Ιστορίας (Πάντειο Παν/μιο), Κυριακής Παπαθανασοπούλου (το halkidona.gr συνεργάστηκε μαζί της για την εκπόνηση της παρούσας εργασίας), εξετάζει τις υλικές μνημονικές διεργασίες με τις οποίες η Νίκαια επιλέγει να κατασκευάζει τη μνήμη της Εθνικής Αντίστασης.

Μνημονικοί τόποι Αντίστασης στη Νίκαια

Στο πλαίσιο της παραπάνω μεθοδολογικής αρχής, τα μνημεία και οι μνημονικοί τόποι δεν αντιμετωπίζονται ως απλά καλλιτεχνικά δημιουργήματα που κοσμούν έναν υπαίθριο χώρο, αλλά ως ζώσες αφηγηματικές πρακτικές που τροφοδοτούν τη συλλογική μνήμη και ανα- δεικνύουν το σύνολο των αναμνήσεων που έχει επιλέξει να μοιράζεται μια κοινωνία. Σκοπός είναι να αναδειχθούν όχι μόνο οι διαδικασίες ανέγερσης των μνημείων, αλλά να αναλυ- θούν οι επιδιώξεις τόσο των παραγγελιοδόχων και των χρηματοδοτών, όσο και να εντοπιστούν οι πολιτικές διαχείρισης της μνήμης.

Με την τοποθέτηση δημόσιων γλυπτών και τη δημιουργία τόπων μνήμης, η Νίκαια προσπαθεί να αναδείξει και να διατηρήσει τη συμμετοχή της στην Εθνική Αντίσταση, ενώ παράλληλα κατασκευάζει την τοπική και συλλογική της μνήμη. Τα πολλαπλά ερωτήματα που τίθενται αφορούν, τον ιστορικό χρόνο, το πολιτικό πλαίσιο κατά το οποίο αποφασίστηκε η ανέγερση των μνημείων της Αντίστασης, τους επίσημους κρατικούς ή ιδιωτικούς φορείς που παρήγ- γειλαν την ανέγερσή τους, ώστε να αναδειχθεί η πολιτική διαχείριση των μνημείων και η αλ- ληλοκατασκευή της μνήμης και της λήθης και του διάλογου ανάμεσα στη σιωπή και την υπόμνηση που διακρίνει κάθε κατασκευή μνήμης. Τέλος, θα διατυπωθούν ορισμένες συμπε- ρασματικές σκέψεις σε σχέση με την πολιτική διαχείριση και τη διεκδίκηση της μνήμης μέσα από την πληθώρα των μνημείων και των μνημονικών τόπων της περιοχής.

συνέχεια »

Μ. Χατζηδάκης: Η Εποχή της Μελισσάνθης - Εργο 35 (’70-’80) στο Μπλόκο Κοκκινιάς από την ΠΕΝ

03.09.2013 | ZASKAR

Η Πνευματική Εστία Νίκαιας (ΠΕΝ) θα παρουσιάσει για πρώτη φορά στον Ιερό Χώρο της Μάντρας του Μπλόκου Κοκκινιάς την Πέμπτη 5 Σεπτεμβρίου 2013 και ώρα 20:15 την καντάτα για μια ώριμη γυναικεία φωνή, δυο νεανικές ανδρικές, μικτή και παιδική χορωδία, ορχήστρα δωματίου και στρατιωτική μπάντα με βασικό όργανο το μπουζούκι με τίτλο: “Η Εποχή της Με- λισσάνθης - Εργο 35 (1970-1980)” σε επιμέλεια και παρουσίαση Νίκου Παυλίδη και Κυριάκου Νικολαΐδη. Κείμενα διαβάζει η Λιάνα Κεραμιδά.

Μάνος Χατζηδάκης: Η Εποχή της Μελισσάνθης - Εργο 35 (1970-1980)

Το έργο είναι αφιερωμένο στη μνήμη του Μπλόκου της 17ης Αυγούστου 1944 και περιλαμβάνει κείμενα και στίχους του αξέχαστου Μάνου Χατζιδάκι.

συνέχεια »

Η Μάχη της Χαλκηδόνας, το Μπλόκο και τα Δεκεμβριανά έτσι όπως τα ’ζησε ο Μίμης ο Σπίθας

30.07.2013 | ZASKAR
Κατηγορία Ιστορία

Τον κύριο Δημήτρη Λαζαρίδη τον συνάντησα για πρώτη φορά πριν 3-4 χρόνια, στην πλατεία της Οσίας Ξένης, λίγο μετά τις εκδηλώσεις τιμής και μνήμης του Μπλόκου. Νομίζω πως κάποιος στο πλήθος του ’πε για το halkidona.gr και έτσι βρεθήκαμε. Κρατούσε μερικές κόλλες Α4 μαζί του που ήθελε να τις δώσει -όχι απαραίτητα σε ’μενα- έτσι κατάλαβα. “Να, πάρτα” μου ’πε προ- τάσσοντας ένα από αυτά σετ μέσα σε μια διαφάνεια. “Γράψε για το μπλόκο όπως το έζησα εγώ”. Απ’ το βλέμμα του, αλλά κι απ’ τα χείλη του ακόμα που τρεμόπαιζαν με λαχτάρα, φαινόταν πως ήθελε να μου πει κι άλλα. Πόσοι να ’μειναν από κείνες τις μέρες, σκέφτηκα βιαστικά με υπερη- φάνεια προσπαθώντας άκομψα να τελειώσω με τις χαιρετούρες για ν’ ακούσω τι είχε να μου πει. “Δεν ήμασταν μόνο κομουνιστές, όλοι μαζί ήμασταν” και κοντοστάθηκε λιγάκι σαν να σκεφτόταν κάτι… “Εχω ένα σπιτάκι στη Σαλαμίνα και πλέων μένω εκεί. Γράψε ότι είμαι ο Μίμης, ο Σπίθας -έτσι με λέγανε τότε- και ψάχνω να βρω κι άλλους που ήμασταν τότε μαζί στη μάχη των Αγίων Αποστόλων ή στην αντίσταση της Χαραυγής”. Η κουβέντα μας τελείωσε με μια σημείωση για να βρεθούμε στο νησί.
Πέρασαν 3 χρόνια από τότε, όχι για κάποιον άλλο λόγο αλλά γιατί, ένα μήνα μετά την συνάντηση μας, όταν έκαμα να βρω το κείμενο που μου ’δωσε δεν τα κατάφερα όσο κι αν έψαχνα στη βιβλιοθήκη, τις εφημερίδες και τα περιοδικά και στη χαρτούρα που πλέων έφτανε ως το ταβάνι. Την λύση, όπως πάντα σ’ αυτές τις περιπτώσεις, την έδωσε η Μαρία με τη “γενική” που σχεδόν απειλητικά μου επέβαλε να κάνω στο “άβατων”. Έτσι λοιπόν το ραντεβού μου με τον 87χρονο πλέων κ. Δημήτρη πραγματοποιήθηκε λίγο πριν ξεκινήσω να γράφω τούτες τις αράδες που θα ’θελα να τις λάβει ως μια δημόσια ειλικρινή συγνώμη.

Η Μάχη της Χαλκηδόνας, το Μπλόκο της Κοκκινιάς και τα Λαϊκά Δικαστήρια των Δεκεμβριανών έτσι όπως τα έζησε ο Μίμης ο Σπίθας

Διαυγέστατος, παρά το προχωρημένο της ηλικίας του. Ειλικρινής, δε διστάζει να μας τα πει έτσι ακριβώς όπως τα έζησε, χωρίς να ωραιοποιήσει τίποτε. Αγωνιστής, ενεργό μέλος της αντίστασης κι ας μην τον εκφράζουν πλέον τα άκρα όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει δείχνοντας από τη μια πλευρά τον κομουνισμό (μαζί με τον οποίο πολέμησε στην αντίσταση) και από την άλλη τον φασισμό (τον οποίο κυνήγησε με όλες τους τις δυνάμεις). Τολμηρός -και τότε και τώρα- δίχως να φοβάται να μιλήσει ακόμα και για τις σφαγές της ΟΠΛΑ στα Δεκεμβριανά και τον “μπάρμπα” (κατά κόσμο Γιώργης Καζιάνης) του Ασύλου της Κοκκινιάς. Είναι μια ιστορία που δεν ακούσαμε ξανά κανείς να μας την λέει έτσι.

συνέχεια »

Σκέψεις με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων

17.05.2013 | ZASKAR

Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (I.C.O.M.), επιθυμώντας να αναδείξει το ρόλο των Μουσείων στη σύγχρονη κοινωνία, όρισε από το 1977 τη 18η Μαΐου ως Διεθνή Ημέρα Μουσείων.
Το μήνυμα αυτής της επετείου είναι “να γίνουν τα Μουσεία φορείς πολιτισμικών ανταλλαγών, με σκοπό την ανάπτυξη της μόρφωσης και της αμοιβαίας κατανόησης, τη συνεργασία και την ειρήνη ανάμεσα στους λαούς”.

Διεθνή Ημέρα Μουσείων

Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων λοιπόν, έχοντας όμως πάντοτε ως γνώμονα τον σκοπό: ανάπτυξη μόρφωσης, αμοιβαία κατανόηση, συνεργασία και ειρήνη ανάμεσα στους λαούς, αλλά και ως δεδομένο το δικό μας ΚΛΕΙΣΤΟ “μουσείο”, θα προσπαθήσω να αναπτύξω ορισμένες σκέψεις…

συνέχεια »

Μουσικό Σεργιάνι στις Μνήμες από την ΠΕΝ

12.09.2012 | ZASKAR

Η Πνευματική Εστία Νίκαιας (ΠΕΝ) τιμώντας την μνήμη του “Μπλόκου” σας προσκαλεί στην εκ- δήλωση που θα πραγματοποιήσει το βράδυ (20:00) της Τρίτης 18 Σεπτεμβρίου στην Μάνδρα  Μπλόκου Κοκκινιάς με θέμα: “Μουσικό Σεργιάνι στις Μνήμες”. Το αφιέρωμα επιμελήθηκε και  θα παρουσιάσει ο Στέλιος Ελληνιάδης.

Την εκδήλωση πλαισιώνει η Λαϊκή Ορχήστρα του τμήματος πολιτισμού της Δημοτικής Ενότη- τας Νίκαιας με υπεύθυνο καθηγητή τον κ. Ζαφειρίδη Νώε.

συνέχεια »

Η Μεγάλη Θυσία

14.08.2012 | ZASKAR

του Δημήτρη Διαναντίδη

Έχω μπροστά μου ένα σημείωμα του αντι-προέδρου της διεθνούς οργανώσεως αντιστάσεως, γνωστού φιλέλληνος Αυστριακού και φίλου μου προσωπικού Dr. Stainer, σχετικό με τις θυσίες  τις οποίες υπέστησαν διάφοραι πόλεις της Ευρώπης, από τις θηριωδίες των Ναζιστών του Χίτ- λερ.
Βλέπω λοιπόν ότι ο Dr. Stainer ο οποίος προ καιρού μας έκανε την τιμήν να επισκεφθεί την πόλην μας, να δίνει μαζί με τα Καλάβρυτα, το Δίστομο και την Κρήτη, ξεχωριστή θέση στην πόλην μας για τις βαριές θυσίες που υπέστη αυτή από τα ανδράποδα του Χίτλερ, τις οποίες όμως περιορίζει σε μια μόνον μέρα, στην αποφράδα εκείνη ημέρα της 17ης Αυγούστου 1944, χωρίς να επεκτείνεται εις τα προ και μετά την ημέραν αυτή εκατόμβας των θυσιών που προσέφερεν η πόλης αυτή εις τον βωμόν της ελευθερίας κάτω από τα ανηλεή κτυπήματα ενός αδυσώπητου κατακτητή, που ούτε ιερόν είχεν, ούτε όσιον.

Μια σύντομη ανασκόπηση και μια μικρή προσθήκη θέλω να κάμω στα όσα ο εκλεκτός αγωνι- στής της ελευθερίας αναφέρει…

συνέχεια »

Το έμβλημα της Νίκαιας

17.10.2011 | ZASKAR

Τουλάχιστον δέκα χρόνια πριν την εγκαινίαση του η Νίκαια ξεκίνησε να συζητά την ανάγκη της να αποκτήσει ένα ηρώο που θα απέδιδε -ως όφειλε- φόρο τιμής στους πεσόντες του γεγονότος που σημάδεψε την ιστορία της πόλης στα πέρατα της οικουμένης, της μαρτυρικής αυτής πράξης δηλαδή που ξεπερνά τα στενά πλαίσια των συνόρων μιας περιοχής ή και μιας χώρας ακόμα, του Μπλόκου της Κοκκινιάς. Ο λόγος για το μεγαλοπρεπές χάλκινο γλυπτό του Ζογγολόπουλου στην πλατεία της Οσίας Ξένης, στο μέρος δηλαδή όπου διαδραματίστηκαν οι επαίσχυντες πρακτικές εκδίκησης των βαρβάρων.

Προσπαθώντας να ανακαλύψουμε την πόλη μας, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα ότι αξίζει και ότι πρέπει να διορθωθεί, σταθήκαμε αμήχανα μπρος στην επιβλητική φτερωτή μορφή της πλατείας και αναρωτηθήκαμε πως παρότι περνούμε χιλιάδες φορές, παρότι στεκόμαστε άλλες τόσες, ελά- χιστα γνωρίζουμε για το έμβλημα της πόλης. Αυτό ήταν αρκετό να μας κάνει να το ψάξουμε λιγάκι παραπάνω.

συνέχεια »

Το ντοκυμαντέρ “Το Μπλόκο της Κοκκινιάς” απόψε στο Μπλόκο!

28.09.2011 | ZASKAR

Την Τετάρτη 28 Σεπ. 2011 στις 19:00, στο εσωτερικό της Μάνδρας του Μπλόκου, στα πλαίσια των εκδηλώσεων τιμής και μνήμης 40 μέρες μετά, ο Δήμος Νίκαιας - Αγ. Ι. Ρέντη θα προβάλει το ντοκυμαντέρ της ΕΡΤ με τίτλο: “Το Μπλόκο της Κοκκινιάς” σε σκηνοθεσία Διονύση Γρηγορά- του.

Το ιστορικό ντοκιμαντέρ περιγράφει το Μπλόκο της Κοκκινιάς, τον Αύγουστο του 1944. Μέσα από μαρτυρίες επιζώντων και συγγενών των θυμάτων, φωτογραφίες κ πλάνα, ζωντανεύει η ατμό- σφαιρα της κατεχόμενης Αθήνας και των ημερών πριν και μετά το Μπλόκο, ενώ περιγράφεται παραστατικά και άμεσα η τραγική εκείνη ημέρα.

συνέχεια »

Οι δυο προσκλήσεις για το Μπλόκο ντροπιάζουν την Ιστορία μας

03.08.2011 | ZASKAR

Για πρώτη φορά από την πρώτη κιόλας εκδήλωση μνήμης για τα γεγονότα του Μπλόκου της Κοκκινιάς, ο Δήμος και η ΠΕΑΕΑ, οι δυο φορείς που μέχρι τούδε συνυπήρχαν τις ημερομηνίες αυτές, διασπούν τις δράσεις τους.
Για πρώτη φορά οι εκδηλώσεις χωρίζονται σαν να “ναι κάτι το διαφορετικό, δημιουργώντας αναπόφευκτα, από πείσμα, εμμονή και αθεράπευτο κομματισμό, χάσμα στους δημότες της πό- λης και ιδιαίτερα στα παιδιά που δεν πρέπει, δεν μπορούν και δεν θέλουν [ και καλά κάνουν ] να καταλάβουν τι γίνεται με τους “μεγάλους” που “χουν μπλέξει.

Μου είναι αδιανόητο ακόμα να κατανοήσω πως αλλιώς θα “πρεπε να διαχειριστώ τα δυο eMails [ένα από τον δήμο και ένα από τη Λαϊκή Συσπείρωση – για λογαριασμό της ΠΕΑΕΑ] με τις προ- σκλήσεις για τις εκδηλώσεις μνήμης του Μπλόκου. Μήπως θα έπρεπε και εμεις να κάνουμε ό- πως όλοι (!); Ότι δηλαδή “οι άλλοι” απλά δεν υπάρχουν; Θα “πρεπε να συντάξουμε δυο άρθρα [για τον καθένα χωριστά] ή μήπως τρία [κι ένα για τους “αγανακτισμένους” που ετοιμάζονται κι αυτοί να κάνουν κάτι (!!!)] ή τέσσερα [κι ένα για να γράψουμε δυο λόγια -να ξαναθυμηθούμε- τι συνέβη, μακριά και πέρα από τις όποιες σημερινές ντροπιαστικές αντιπαραθέσεις]; Λέτε να υπάρχει και πέντε;
Τελικά, από πείσμα και “μεις, επιλέξαμε ένα που θα τους συμπεριλαμβάνει όλους. Ενα που ελπί- ζουμε να πείσει ορισμένους πως δεν μπορούν να διαχειρίζονται την ιστορία του τόπου ως κληρονόμοι της, γιατί πολύ απλά ο κόσμος τότε ήταν ένα και σαν ένα οφείλουμε να τον θωρούμε, στη μνήμη όλων όσων αγωνίστηκαν απέναντι σε έναν εχθρό -δίχως να κοιτούν κόμματα και ιδεολογίες- για να είμαστε εμείς σήμερα λεύτεροι να κάνουμε τούτες τις ντροπές.

συνέχεια »

Το Μπλόκο της Κοκκινιάς

03.08.2010 | ZASKAR

Στις 17 Αυγούστου του 1944 η Νίκαια [Κοκκινιά εκείνα τα χρόνια] θα ζήσει την πιο μαρτυρική της στιγμή, όταν γερμανοτσολιάδες και ταγμα- τασφαλίτες σκότωσαν 300 και πλέων Έλληνες πατριώτες στο ταπη- τουργείο δίπλα από την πλατεία της Οσίας Ξένης.

Με αφορμή τα γεγονότα αυτά, όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος, η Πα- νελλήνια Ένωση Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης [ΠΕΑΕΑ] με το παράρ- τημα του Δημοτικού Στρατού Ελλάδος [ΔΣΕ] στην Κοκκινιά και ο Δήμος Νίκαιας, προσκαλούν όλους του πολίτες, να λάβουν μέρος στις εκδηλώ- σεις τιμής κ μνήμης των  εκτελεσθέντων του  Μπλόκου  Κοκκινιάς 1944

συνέχεια »