Σαν σήμερα “έσβησε από ανάμεσά μας και ο τελευταίος των ευ- πατρίδων”

26.02.2012 | ZASKAR

Σαν σήμερα, πριν από 40 χρόνια, “έσβησε απ’ ανάμεσά μας και ο τελευταίος των ευπατρίδων, ο  Κρίτων Δηλαβέρης”, έγραφε στο πρωτοσέλιδο της 26ης Φεβρουαρίου του 1972 η “Ελληνική Ώ- ρα”.
Το ταξίδι του στο Düsseldorf, όπου επισκεπτόταν συχνά με τη γυναίκα του Αθηνά Δηλαβέρη (φώτο) όσο ζούσε [η Αθηνά Δηλαβέρη απεβίωσε το 1970], στα πλαίσια αυτή τη φορά τυπικών ετήσιων εξετάσεις υγείας, αποδείχθηκε το τελευταίο.

Οι τακτικοί αναγνώστες του halkidona.gr θα γνωρίζουν ότι η διάσωση και ανάδειξη του μονα- δικού ιστορικού μνημείου βιομηχανικής ιστορίας της πόλης μας, του Κεραμοποιείου Β’ του  Κρίτων Ευστ. Δηλαβέρη, που βρίσκεται επί της Θηβών [πίσω από το Γενικό Κρατικό Νικαίας] α- ποτελεί προσπάθεια χρόνων. Δεν θα μπορούσαμε λοιπόν να μην αναφερθούμε στο χαμό του δη- μιουργού και ιδιοκτήτη του, ξεφυλλίζοντας κατά κάποιον τρόπο μαζί τον τοπικό τύπο της επο- χής.

ΚΡΙΤΩΝ ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ
Βαρειά Η Θλίψις και Μυχιαιτάτη
Η Οδύνη των Πανελλήνων

Μέ, δυσχερώς συγκρατουμένην οδύνην, επληροφορήθη, σήμερον, η Πειραϊκή και. Κατ’ ε- πέκτασιν, η Πανελλήνιος Κοινή Γνώμη, τον αδόκητον θάνατον, μιας εξεχούσης Πειραϊκής φυ- σιογνωμίας.

Από της νυκτός, ο ανήρ, που αγάπησεν, όσον ουδείς άλλος. Ηνάλωσε, όσον ουδείς άλλος τα δυνάμεις του, ως έπραττεν και η σύζυγος αυτού, υπέρ του κοινωνικού συνόλου. Εστάθη, όσον ουδείς άλλος, έναργως και ποικιλομόρφως, παρά το πλευρών των ένδεων και πασχόν- των. Ησθάνθη ασυγκράτητον τον κραδασμό της ευαισθησίας εις τον ανθρώπινον πόνον. Η μορφή αυτή μετέστη εις την Μακαριότητα της Παντοδυναμίας.

Από χθες, ο ΚΡΙΤΩΝ ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ εγκατέλειψε τα εγκόσμια. Και ασφαλώς, εντασσόμενος εις την χορείαν των εκλεκτών του Υψίστου, που απαρτίζουν οι εύ ποιούντες και οι συναισθα- νόμενοι αδελφών των πλησίον και συνάνθρωπον τον συνοδοιπόρον, θα κατευθύνη τους επω- μισθέντας την διαιώνισιν του εργου του - και έργου του Θεού.

Η Διεύθυνσις της “Ελληνικής Ωρας”, συνδεομένη με τον εκλιπόντα, κοινωνικώς και πολιτικώς και με τους οικείους αυτού καλλιτεχνικώς και πνευματικώς, γονυκλινής δέεται, προς τον Υ- ψιστον την καθαγίασιν τούτου. Και προς τους οικείου του, όχι μόνον ταχείαν επίχυσιν του βαλσάμου της παραμυθίας, αλλά και την αίσθησιν της βεβαιότητος, ότι ο μεταστάς θα παρα- μείνη εσαεί υπόδειγμα φωτεινόν και τηλαυγής φάρος ευποιίας, αλτρουισμού και φιλαγάθου διαθέσεως δια τους επιγιγνομένους.

Τόσον φωτεινόν υπόδειγμα και τοιαύτης εντάσεως τηλαυγής φάρος, ώστε τόσον εις ημάς τους γνωρίσαντας αυτόν, όσον και τους μέλλοντας να ενημερωθούν εκ της γενναιοφόρου διαθέσεως αυτού, να δημιουργείται η αδιαμφισβήτητος και ακλόνητος ψευδαίσθησις ότι ο ΚΡΙΤΩΝ ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ δεν απεβίωσεν. Αλλά διαβιαί, εν μέσω ημών και κατευθύνει ημάς και τους επερχομένους προς το αγαθόν, προς την πίστιν, προς την φιλάλληλον πράξιν.

Αν όλοι οι ευπορούντες εποίουν καλήν χρήσιν του πλούτου, ως ο μεταστάς, το ενδημικόν πε- ριβάλλον, δεν θα απετέλει όνειρον φευγαλέον και προσδοκίον ουρανίας εύνοιας…

Αλλ’ ως χειροπιαστόν παρόν…

Κύπρος Φραγκούλης

Ελληνική Ωρα, Κυριακή 27 Φεβ. 1972

 

Ο Πειραιεύς Θρηνεί Ενα Αξιον Τέκνο Του
ΑΠΕΒΙΩΣΕΝ ΕΙΣ Δ. ΓΕΡΜΑΝΙΑΝ ΟΠΟΥ ΕΙΧΕ ΜΕΤΑΒΗ ΔΙ’ ΕΞΕΤΑΣΙΝ
Ο ΚΡΙΤΩΝ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ
Μεταφέρεται Η Σορός Του Εις Πειραιά

Η Πειραϊκή Κοινή Γνώμη με αισθήματα συντριβής επληροφορήθη σήμερον, μόλις, τον εις Δυτικήν Γερμανίαν επελθόντα προχθές θάνατον του εγκρίτου Πειραιώτου Κρίτωνος Δηλα- βέρη, τ. βουλευτού, προέδρου του Συνδέσμου Γηγενών Πειραιωτών, του ΝΑΣ και ιδιοκτήτου της ομωνύμου μεγάλης επιχειρησιακής μονάδος κεραμοποιίας.

Ο εκλιπών είχε μεταβή εις Δ. Γερμανίαν την παρελθούσαν εβδομάδα πραγματοποιών την ε- τήσιαν τακτικής επίσκεψιν του εις ιατρούς προς γενικής εξέτασιν του εις εκείσε νοσοκομείον.

Η σορός του αειμνήστου Κρίτωνος Δηλαβέρη αναμένεται να μεταφερθή αεροπορικώς σήμε- ρον ή αύριον εις Πειραιά όπου και θα γίνη η κηδεία.

Ποιος Ο Εκλιπών

Ο Κρ. Δηλαβέρης υπήρξε γόνος μεγάλης οικογενείας της οποίας η εν Πειραιεί δραστηριότης αφήκεν ανεξίτηλα τα ίχνη της προόδου εις τον εμπορικό τομέα και δή εις έργα απτόμενα της καθόλου προόδου της Πόλεως.

Εκτιμώμενος δια τα πολλά και εξαίρετα προσόντα του ο εκλιπών ετιμήθη δια της ψήφου των εθνικοφρόνων Πειραιωτών οι οποίοι τον ανέδειξαν επανειλημμένως εκπρόσωπον των εν τη Βουλή.

Συμπαραστατούμενος εις το φιλοπειραϊκόν του έργον υπό της αλησμονήτου και εναρέτου Δεσποίνης του Πειραιώς αειμνήστου συζύγου του Αθηνάς, ο Κρ. Δηλαβέρης ηνάλωσε μέγα μέρος της δραστηριότητος του εις έργα κοινωνικής φιλαλληλίας προσφέρας άμα και μέρος της περιουσίας του υπέρ αγαθοεργών σκοπών, όπως έκτασιν εν’ Εκάλη δια την δημιουργίαν της Σχολής Αστυνομίας Πόλεων κλπ.

Ο Πειραιεύς οφείλει πολλά εις τον εκλιπόντα άνδρα, ο οποίος από ετών υπεδείκνυε την του- ριστικήν αξιοποίησιν του λόφου της Καστέλλας δια της δημιουργίας έργων υποδομής, τα ο- ποία υλοποίησε δια της παρουσίας του ο σημερινός δήμαρχος κ. Αρ. Σκυλίτσης.

Ο “Χρονογράφος” από των στηλών του οποίου πολλαί και αξιόλογοι προεβλήθησαν διατριβαί περί Πειραιώς και εν γένει οικονομικών και κοινωνικών θεμάτων του Κρ. Δηλαβέρη, εκφράζει προς του οικείους του την άφατον θλίψην του ευχόμενος όπως η μνήμη του μεγάλου τέκνου του Πειραιώς, παραμείνη αιωνία και φωτίζη ως τηλαυγής φάρος του επιγενομένους.

Χρονογράφος, Δευτέρα 28 Φεβ. 1972

Θα μπορούσαμε να δούμε δεκάδες κείμενα και αφιερώματα στη ζωή και το έργο του Κρίτων Δηλαβέρη ωστόσο τούτη τη φορά θα σταθούμε μόνο στα όσα γράφτηκαν κατά το θάνατό του με τελευταίο τον επικήδειο λόγο του δημάρχου Πειραιά.

 

Ο Αποχαιρετισμός Του κ. Δημάρχου Προς Τον Αποδημήσαντα Εις Κύριον Βιομήχανον ΚΡΙΤΩΝΑ ΔΗΛΑΒΕΡΗ

Ο δήμαρχος Πειραιώς κ. Αρ. Σκυλίτσης αποχαιρετών τον αείμνηστον Κρ. Δηλαβέρη κατά την χθεσινήν νεκρώσιμον ακολουθίαν εις του Ιερόν Ναόν του Αγ. Κωνσταντίνου, είπεν:

Αγαπητέ Κρίτων

Τα λόγια είναι φτωχά για να εκφράσουν όλην την ευγνωμοσύνην, την οποίαν οφείλει σε σένα και την αλησμόνητη σύζυγό σου ο Πειραιάς μας.

Σαν να μην ήταν αρκετές οι αμέτρητες εν ζωή προσφορές σας, εγκαταλείποντας τώρα την μάταιη αυτή ζωή αφήνεις το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας σου επ’ ωφελεία της πόλεως μας.

Σου υπόσχομαι πως αυτή θα διατεθεί κατά την τελευταίαν σου βούλησιν κατά τον πλέον ω- φέλιμον δια τον Πειραιά μας τρόπον.

Η πόλη του Πειραιά δεν σου απευθύνει σήμερον δι’ εμού τον τελευταίον χαιρετισμόν… γιατί σε κάθε νέο έργο, το οποίον θα εκτελείται δια της περιουσίας σου, θα είσαι πάντοτε ολοζών- τανος μπροστά μας και όλοι με υπερηφάνεια θα λέμε: “Κι’ αυτό είναι δωρεά του Κρίτωνος Δηλαβέρη, ενός γηγενή Πειραιωλάτρου, που ο Πειραιάς ήταν η ζωή του και ο Πειραιάς η τε- λευταία του σκέψις”.

Ας είναι ελαφρό το χώμα που θα σε σκεπάσει και μ’ ένα μεγάλο ευχαριστώ για όλα, εκεί που θα πας φίλησε μας την Αθηνά.

Είναι το φιλί που της στέλνομε όλοι μας μ’ όλη την δύναμη της άσβεστης αιώνιας αγάπης μας.

Αιωνία σας η μνήμη Αθηνά και Κρίτων Δηλαβέρη

ΚΑΤΑΤΕΘΕΝΤΕΣ ΣΤΕΦΑΝΟΙ

Στέφανους επί της σορού του εκλιπόντος κατέθεσαν: Ο δήμαρχος Πειραιώς, ο πρόεδρος και τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, το Σώμα της Αστυνομίας Πόλεων, το Δ.Σ. του Συνδέ- σμου Γηγενών Πειραιωτών, το Εργατοϋπαλληλικόν Κέντρον Πειραιώς, η Σχολή Αξιωματικών Αστυνομίας Πόλεων, ο Όμιλος Κυριών Φίλων της Αστυνομίας, η Ομοσπονδία Εργατών Κερα- μοποιών, το Τζάνειον Γενικόν Νοσοκομείον Πειραιώς, το Δ.Σ. της Α.Ε. “Κρίτων Δηλαβέρης”, ο Οικοδομικός Σύνδεσμος Κυθηρίων “Παναγία η Μυρτιδιώτισσα”, η Λέσχη Εργαζομένου Κοριτσιού, το προσωπικόν των εργοστασίων Δηλαβέρη, η Κυθηραϊκή Αδελφότης Αθηνών - Πειραιώς, η Κοινώτης Μεταμορφώσεως Αττικής, το τμήμα Πειραιώς Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, ο Ναυτικός Αθλητικός Σύνδεσμος, το Χατζηκυριάκειον Ορφανοτροφείον, το Δ.Σ. Εταιρίας Προστασίας Ανηλίκων, ο Ροταριανός Όμιλος Πειραιώς, ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Βιομηχάνων Κεραμοποιών, το εν Αθήναις “Τριφύλλειον Νοσοκομείον Κυθήρων”.

Αι οικογένειαι: Γεωργίου Χρυσαφίδη, Γεωργίου Λυμπέρη, Κων/νου Παναγόπουλου, Κουγι- ούλη και Εμμαν. Παναρά,

Οι: Ιωάννης Ζωλότας, οι εκ γυναικός αδελφοί Κατίνα, Ελευθέριος, Μαρίτσα, ο Ευστάθιος Χ. Δηλαβέρης, ο Σαράντος Σαραντάκος και ο Μάρκος Αναγνωστόπουλος.

Χρονογράφος, Τετάρτη 1 Μαρτίου 1972

_________________

Σχόλιο Αρχισυντάκτη

Σαράντα [40] χρόνια από το θάνατό του δυστυχώς, αυτά που ο τότε Δήμαρχος Πειραιά και προ- σωπικός του φίλος Αριστ. Σκυλίτσης ανέφερε με τρεμάμενη φωνή στον επικήδειο λόγο του, δεν έχουν υλοποιηθεί ακόμα. Κανείς μα κανείς, δεν ανέδειξε το παραμικρό του έργο, δεν συνέχισε το παραμικρό των φιλανθρωπιών του και δεν ανέφερε ποτέ για την αμύθητη περιουσία που προ- σέφερε. Τι συνέβη; Το ακριβώς αντίθετο. Η περιουσία του ατιμάστηκε ή στην καλύτερη των περι- πτώσεων εκποιήθηκε [αφού πρώτα ατιμάστηκε]. Δυστυχώς, ακόμα και σήμερα, μετά τέσσερις δεκαετίες από το θάνατό του δεν αναφέρει κανείς το όνομά του, το οποίο παραμένει κρυφό σ’ ένα μη προσβάσιμο αρχείο και διασκορπισμένο στα σπίτια των ανθρώπων που εργάστηκαν εκεί, σε όσους βέβαια βρίσκονται ακόμα ανάμεσά μας.

Παρότι στη Νίκαια δεν έχουμε να διαχειριστούμε κάποια από την περιουσία του, ούτε υπήρξαμε ποτέ υπεύθυνοι γι’ αυτή, μιας και την δώρισε όλη στο δήμο Πειραιά, όπου την εποχή που με- γαλούργησε ήμασταν ένα, έχουμε ωστόσο την τιμή να φιλοξενούμε το κέντρο των επιχειρήσεών του [ σημερινής τρίτης ιδιοκτησίας ], το αρτιότερο εργοστάσιο όλων, τη μεγαλύτερη βιομηχανία κεράμων που έγινε ποτέ στη χώρα, το μοναδικό μνημείο βιομηχανικής ιστορίας της πόλης μας, το Κεραμοποιείων Β’.

Φέτος, αν η δημοτική αρχή υλοποιήσει τα λεγόμενά της και τις αποφάσεις που έλαβε στο δημο- τικό συμβούλιο, ίσως καταφέρουμε να γίνουμε μάρτυρες ενός ιστορικού πλέων καθαρισμού στο κτήμα [πράγμα πρωτίστως πολύ σημαντικό για τη δημόσια υγεία] και ίσως τότε, ίσως, να πρά- ξουμε το ελάχιστο που οφείλουμε για τον δημιουργό, τους εργαζόμενους και τη βιομηχανική ι- στορία της χώρας μας.

Σημ.:

Όλες οι φωτογραφίες αυτού του αφιερώματος είναι παρμένες από το Ιστορικό Αρχείο του Δήμου Πειραιά.
Το halkidona.gr ύστερα από χρόνια προσπαθειών και συναντήσεων με όλους σχεδόν τους αρμόδιους που υπήρχαν στο Δήμο Πειραιά, κατάφερε να αποκτήσει πρόσβαση στο μη ταξινομημένο και μη προσβάσιμο για το κοινό αρχείο Δηλαβέρη που φυλάσσετε στο Ιστο- ρικό Αρχείο του Δήμου Πειραιά. Θα ήμασταν αχάριστοι λοιπόν αν δεν ευχαριστούσαμε ιδιαίτερα τον ειδικό συνεργάτη του κ. Μηχαλολιάκου, Μιχάλη Γεωργιάκο ο οποίος συνέ- βαλε τα μέγιστα στη δεκάχρονη πλέον έρευνα που κάνουμε.

 

Δημόσια Διαθήκη Κρίτων Ευστ. Δηλαβέρη

 

facebook Μοιράσου το στο facebook

Σχετικά Posts

Δεν υπάρχουν σχόλια στο άρθρο “Σαν σήμερα “έσβησε από ανάμεσά μας και ο τελευταίος των ευ- πατρίδων””

Σχολιάστε