Το ντοκιμαντέρ αποκαλύπτει για πρώτη φορά στην Ελλάδα το τεράστιο σκάνδαλο των παράνο- μων διαφημιστικών πινακίδων. Διερευνά τη διαφθορά, τα συμφέροντα και τον πακτωλό χρημά- των που διακυβεύονται, αλλά κυρίως εστιάζει στην ανθρώπινη διάσταση του προβλήματος, παρακολουθώντας τον αγώνα ενός πατέρα, που έχασε το παιδί του εξ’ αιτίας μιας παράνομης διαφημιστικής πινακίδας, για δικαίωση. Οι παράνομες πινακίδες αποτελούν ένα μόνο σύμπτωμα του ευρύτερου προβλήματος Οδικής [αν]Ασφάλειας της χώρας, που έχει εξελιχθεί σε έναν ακύ- ρηχτο εμφύλιο πόλεμο με εμπλεκόμενους δήμαρχους, πολιτικούς και διαφημιστικές εταιρίες.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ταινία οι νεκροί από τροχαία δυστυχήματα των τελευταί- ων 50 χρόνων, είναι στην Ελλάδα περισσότεροι από τα θύματα όλων των πολέμων στους οποί- ους έχει εμπλακεί η χώρα κατά τον 20ο αιώνα.

Στις 19 Δεκεμβρίου του 2005 ο 25χρονος Γιάννης Σταυρουλάκης επιστρέφει στο σπίτι του από βραδυνή έξοδο οδηγώντας το αυτοκίνητό του με μικρή ταχύτητα στη λεωφόρο Κηφισίας, σ’  έναν απ’ τους πιο πολυσύχναστους δρόμους της Αθήνας. Ξαφνικά, και για άγνωστο λόγο, ο νεαρός φοιτητής χάνει τον έλεγχο του αυτοκινήτου του, εκτρέπεται απ’  την πορεία του, προσ- κρούει στα πλαϊνά προστατευτικά του δρόμου και καταλήγει στο στύλο μιας διαφημιστικής πινακίδας, η οποία σπάει στη μέση και τον σκοτώνει ακαριαία.

Εκείνη την ημέρα ξεκινά ο αγώνας του Μανώλη Σταυρουλάκη, πατέρα του άτυχου νέου, ο οποίος θέτει ως στόχο της ζωής του την αφαίρεση των όλων φονικών διαφημιστικών πινακίδων απ’  το οδικό δίκτυο. Στην Αθήνα οι διαφημιστικές πινακίδες είναι περισσότερες από 10.000, τη στιγμή που στο Λονδίνο δεν ξεπερνούν τις 500. Ο Σταυρουλάκης έρχεται σ’  επαφή με γονείς που έχουν χάσει επίσης τα παιδιά τους, κινητοποιείται, και γίνεται ένας σύγχρονος Ηρακλής που πολεμά τη Λερναία Ύδρα της διαφήμισης. Προσεγγίζει μέλη του κοινοβουλίου, δημάρχους, επιστήμονες, διοργανώνει ημερίδες, ευαισθητοποιεί τα Μέσα Ενημέρωσης, κάνει ρεπορτάζ, έρευνα, ακτιβισμό και σαν αποτέλεσμα δέχεται απειλές και προσφορές συμβιβασμού απ’ τις επιχειρήσεις, και υποσχέσεις απ’  τους πολιτικούς και τους Δήμους. Τα χρόνια περνούν και η υπαίθρια διαφήμιση στην Ελλάδα, εξακολουθεί να μεσουρανεί. Το 2004, με αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, στήνεται μια μεγάλη εκστρατεία και το τοπίο καθαρίζει. Λίγους μήνες μετά όμως η κατάσταση επανέρχεται στο προηγούμενο, ανεξέλεγκτο καθεστώς.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας, το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο της χώρας, εκδίδει το 2007, με αφορμή το θάνατο ενός νέου, μια απόφαση που κρίνει όλες τις υπαίθριες διαφημιστικές πινακίδες παράνομες και διατάζει τα αρμόδια όργανα να τις αποξηλώσουν. Μερικές πινακίδες αποξηλώνονται σταδιακά, αλλά εμφανίζονται μετά από μερικούς μήνες στα ίδια σημεία. Βλέποντας ότι οι πινακίδες μένουν στις θέσεις τους, προκαλώντας αυξανόμενα ατηχύματα, το Υπουργείο Εσωτερικών εκδίδει εγκύκλιο που καλεί τους αρμόδιους φορείς να προχωρήσουν στην άμεση αποξήλωση των παράνομων πινακίδων. Ταυτόχρονα εισαγγελικές αρχές προχωρούν σε διαδικασίες άσκησης διώξεων. Μάταια όμως. Μόνο ένας δήμαρχος αποφασίζει να δώσει το καλό παράδειγμα και εξαφανίζει τις πινακίδες απ’ το Δήμο του, καταρρίπτοντας το επιχείρημα πολλών που υποστήριζαν ως τότε ότι κανείς δεν έχει τη δύναμη να λύσει το πρόβλημα εφαρμόζοντας το Νόμο. Από όλη την Ελλάδα, μόνο ο δήμαρχος Γαλατσίου κ. Κυριάκος Τσίρος τηρεί το Νόμο, και αποκαλύπτει στο ντοκιμαντέρ ότι δέχτηκε πιέσεις να μην αποξηλώσει τις πινακίδες από πρόσωπα που δεν επιθυμεί να κατονομάσει.

Τον Οκτώβριο του 2008, καταδικάζεται για το θάνατο του Γιάννη Σταυρουλάκη ο διευθύνων σύβουλος μιας εταιρείας υπαίθριας διαφήμισης, ο οποίος όμως είναι 80 χρόνων… Οι επιχειρή- σεις που δραστηριοποιούνται στις πινακίδες, αλλάζουν διαρκώς έδρα, ενώ κατορθώνουν να μειώνουν τα όρια ταχύτητας σε δρόμους ταχείας κυκλοφορίας ώστε να μπορούν να τοποθετούν τα διαφημιστικά πλαίσια… Είναι τόσο μεγάλη είναι η δύναμή τους, αλλά και ο κυνισμός τους, που αυτοδιαφημίζουν τις υπηρεσίες τους, ως πολύ κατάλληλες καθώς έχουν μεγάλη πρόσβαση στο βλέμμα των οδηγών [visibility], ενώ όπως οι ίδιες λένε, το μήνυμά τους περνά κατευθείαν στο “υποσυνείδητο των καταναλωτών”.

Οι γονείς που έχουν χάσει τα παιδιά τους απ’ την υπαίθρια διαφήμιση συνειδητοποιούν ότι πολεμούν ένα αδίστακτο τέρας που αναπτύσσεται σαν τη Λερναία Ύδρα: κάθε λίγο επιτυγχάνουν μια μικρή νίκη, κάποιος Δήμος ξηλώνει μια παράνομη διαφημιστική πινακίδα, πιθανώς γιατί υπήρξε ατύχημα πάνω της, αλλά παραδίπλα ξεφυτρώνουν άλλες δύο. Οι μόνες πινακίδες που αποξηλώνονται οριστικά είναι εκείνες πάνω στις οποίες έχει σκοτωθεί κάποιος οδηγός, λέει ο πατέρας του Γιάννη Σταυρουλάκη και προσθέτει ότι “όσο πιο επικίνδυνο είναι μάλιστα το σημείο όπου τοποθετείται μια πινακίδα, τόσο πιο ακριβό είναι για τις διαφημιζόμενες επιχειρήσεις”.

Οι ίδιοι αυτοί γονείς μάς ξεναγούν σ’ ένα μακάβριο οδικό δίκτυο, δείχνοντάς μας μικρά εκκλησάκια που έφτιαξαν για τα παιδιά τους, στα σημεία που οι διαφημιστικές πι- νακίδες έγιναν οι κανονικοί δήμιοι τους. “Στην Ελλάδα ζούμε έναν ακύρηχτο εμφύλιο πόλεμο στους δρόμους, με εκατόμβες νεκρών” λέει ο Λεωνίδας Κύρκος, ιστο- ρικός ηγέτης της Αριστεράς. Κι όμως τα πολιτικά κόμ- ματα, εν όψει των εκλογών εξακολουθούν να διαφημί- ζονται επάνω στις παράνομες διαφημιστικές πινακίδες. “Ο συνειδητοποιημένος πολίτης θα έπρεπε να μποϋκο- τάρει τα προϊόντα που διαφημίζονται επάνω τους, όπως επίσης και τα ίδια τα κόμματα” επισημαίνει ο Τάσος Μαρκουίζος, ή αλλιώς Ιαβέρης, ο γνωστός βετεράνος ο- δηγός αγώνων. Και συνεχίζει ο Άρης Σταθάκης, πρώην βουλευτής του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας στη βουλή, και πρόεδρος της διακομματικής επιτροπής για την οδική ασφάλεια: “δυστυχώς με τις πινακίδες στην άκρη του δρόμου δε συγχωρούμε το λάθος του οδηγού, κι επίσης δε μπορούμε να λέμε ότι αν ξηλωθούν όλες οι πινακίδες θα μείνουν στο δρόμο τόσες οικογένειες. Δηλαδή τί πρέπει να κάνουμε; Για να συντηρούμε τις βιομηχανίες όπλων, πρέπει να κάνουμε συνεχώς πολέμους;”

Στο κύκλωμα που διαιωνίζει την εκτεταμένη παρανομία, τον μεγάλο αυτό κίνδυνο για την οδική ασφάλεια, εμπλέκονται μεγάλα συμφέροντα, πολλά χρήματα και πολλοί υπεύθυνοι. Πίσω απ’ την υπαίθρια διαφήμιση υπάρχει ένα μεγάλο δίκτυο παρανομιών, διαφθοράς και εκβιασμών. Αλλά καθώς το τέρας της Λερναίας Ύδρας τρέφεται από πολύ ισχυρούς “παίχτες” της δημόσιας ζωής, η υπαίθρια διαφήμιση μένει στο απυρόβλητο. Ο Μανώλης Σταυρουλάκης, αν και δεν είναι μόνος του, φαντάζει πολύ μικρός απέναντι στο πρόβλημα. Είναι ένας Ηρακλής που μάχεται ενάντια σ’ ένα πολυπλόκαμο καθεστώς διαφθοράς και παρανομίας. Η έκβαση της μάχης του παραμένει ανοιχτή: βέβαια, οι νεκροί στους ελληνικούς δρόμους  και τα εκκλησάκια που υπενθυμίζουν τους θανάτους, συνεχίζουν να αυξάνονται, όπως και οι διαφημιστικές πινακίδες…

.

Ταυτότητα Ντοκιμαντέρ

Διάρκεια: 55′
Σενάριο, Έρευνα, Σκηνοθεσία: Μανώλης Ανδριωτάκης
Διεύθυνση Φωτογραφίας: Τάσος Παλαιορούτας / Μ. Ανδριωτάκης
Μουσική: Κώστας Γιαξόγλου
Μοντάζ: Λία Ψωμά
Διεύθυνση Παραγωγής: Μέντη Μέγα
Παραγωγή: Μανώλης Ανδριωτάκης

.

Μοιράσου το στο facebook

Σχετικά Posts

• illegalsigns.gov.gr: Χωρίς παράνομες διαφημιστικές πινακίδες
• Μανώλης Ανδριωτάκης
• Blog: Το ιστολόγιο του Μανώλη Ανδριωτάκη
• Ελευθεροτυπία: Ξηλώνονται διαφημιστικές πινακίδες από το κέντρο της Αθήνας

.